Rozwój treningu piłkarskiego poprzez inne dziedziny

Kiedykolwiek coś czytam, zawszę myślę w jaki sposób funkcjonuje to w piłce nożnej (…) Prawdą jest, że kiedykolwiek dotyczy coś biologii czy epigenetyki, dotyczy to także futbolu. – Vítor Frade

W rozmowie ze współautorem projektu Dorastanie w grze twórca Periodyzacji Taktycznej Vítor Frade zaznaczył, że ten, który rozwija swoją wiedzę tylko w dziedzinie piłki nożnej, w zasadzie nie wie niczego nawet o niej. Każdy trener powinien być w stanie wyjaśnić fenomen stosowanego treningu piłkarskiego przez inne dziedziny. W dniu dzisiejszym autorzy projektu chcą zaprezentować pewne porównanie sposobu rozwijania umiejętności piłkarskich do wyróżnianych rodzajów zmian w organizacjach sportowych, które dotyczą pracy współautora projektu Tomasza Tchórza w ramach programu MBA in Sports Management z przedmiotu Change Management.

Jak wskazuje Hayes (2015 za Nadler D. A. i wsp., 1995) istnieją cztery rodzaje zmian w organizacji. Mogą one zostać przeprowadzone w sposób progresywno-proaktywny (dostrajanie), przekształcająco-proaktywny (zmiana kierunku), progresywno-reaktywny (adaptacja) oraz przekształcająco-reaktywny (re-kreacja).

Rodzaje zmian, DwG

Tabela: Rodzaje zmian organizacyjnych (Hayes J., 2015 za Nadler D. A., 1995).

Te rodzaje zmian możemy odnieść do sposobu nauczania zawodników fundamentów gry. Jak wskazuje Hayes (2015) wszystko, co wiąże się ze zmianą dokonywaną w sposób progresywny możemy porównać do interwencji trenera, która wywoła zmiany w wydajności gry zawodników. Natomiast sposób przekształcający odnosi się do zmian zasad samej gry. Tym samym, biorąc pod uwagę rozwój wiedzy deklaratywnej i proceduralnej zawodnika odnośnie działań związanych z fundamentem jedności ofensywnej bardzo łatwo dostrzec jest, że poprzez stałą realizację zasad pedagogiki nielinearnej oraz modyfikację zmiennymi zadania, trenerzy są w stanie wykonać zmianę w zachowaniu zawodnika poprzez dostrajanie. Czas trwania tej zmiany będzie jednak długim procesem wymagającym cierpliwości trenera, zawodnika i całego otoczenia. Jednakże w chwili, gdy ta zmiana nastąpi, będzie dużo bardziej trwała. Innym sposobem nauczania działań wchodzących w skład fundamentu jedności ofensywnej są gry zadaniowe, w których trener ma możliwość zmiany zasad gry. Działa on zatem jak menedżer, który w swojej organizacji dokonuje zmian w sposób przekształcający. Zmiany te będą dostrzegalne o wiele szybciej, ale także trwać będą dużo krócej oraz będą dokonywane w sposób mechaniczny, bez całkowitego zrozumienia ich w kontekście organizacji przez pracowników.

Dwa odmienne przykłady nauczania, które obrazują możliwość nauczania działań wchodzących w skład jedności ofensywnej, dotyczące przedstawionych w pracy Hayes’a (2015) rodzajów zmian (progresywny, przekształcający) to:

Gra 1, DwGGrafika 1 – Modyfikacja zmiennej zadania, która odnosi się do przygotowania dłuższego i węższego pola do gry, które pozwala na zwiększenie liczby konkretnych działań zawodników poprzez wyższy poziom występowania oczekiwanych sytuacji. Rozwój poziomu wiedzy zawodnika poprzez uświadamianie go za pomocą interwencji (ukierunkowane odkrywanie).

Gra 2, DwG

Grafika 2 – Zmiana zasad gry poprzez ustanowienie zasady, która zatwierdza możliwość zdobycia punktu, tylko w chwili kiedy wszyscy z zawodników przejdą na połowę przeciwnika.

Według autorów projektu Dorastanie w grze oba sposoby mogą przyczynić się do rozwoju zawodnika, jednakże ten pierwszy (grafika 1) jest w stanie zapewnić im wyższy poziom wiedzy deklaratywnej, co bezpośrednio przekłada się na rozwój umiejętności piłkarskich. Tak jak w przypadku słów Hayes’a (2015) odnoszących się do dostrajania, tak i ten sposób pracy będzie wymagał większego wysiłku, zaangażowania w pracę i cierpliwości trenera. Tym samym rezultaty nauki mogą pojawić się dużo później niż w drugim przypadku (grafika 2), podobnym do zmian przekształcających w organizacji, ale będą dużo bardziej trwałe.

W artykule wykorzystana została wiedza, którą można odnaleźć w poniższych materiałach:
The theory and practice of change management. Hayes J., 2015.
Discontinuous Change: Leading Organizational Transformation. Nadler D. A., Shaw R. B., Walton A. E., 1995.

Program do tworzenia grafik, które zostały wykorzystane w artykule można pobrać na stronie soccertutor.com.