Poznaj magiczne słowa portugalskich trenerów piłkarskich.

Słowa wybitnych portugalskich trenerów, które dotyczą procesu treningowego zwykle zawierają się w bardzo poetyckiej formie. Ich wypowiedzi przedstawiają także wiele porównań do innych dziedzin życia społecznego. Słuchając ich czuje się magię. Jednocześnie forma przekazu najczęściej połączona jest z ogromną pasją do piłki nożnej.

Jako autorzy projektu, którzy mieli okazję mieszkać i uczyć się o treningu piłkarskim przyznajemy, że nie bylibyśmy w stanie pojąć wielu aspektów dotyczących kultury nauczania bez doświadczenia obcowania w niej. Także umiejętność posługiwania się w tamtejszym języku ojczystym pomogła nam spojrzeć szerzej na wiele z ogólnie dostępnych zagadnień. Dlatego też w różnej formie chcemy przekazywać tę wiedzę innym polskim trenerom. Chcemy robić to w różny sposób: poprzez spotkania, pisanie książek, wspólną pracę czy rozmowy prywatne.

W tym poście naszym zamiarem jest podzielenie się autorskim rozwinięciem cytatów ludzi, których wizja szkolenia jest spójna z naszą.

A tarefa do treinador será modelar as ideias de cada um dos indivíduos que formam a sua equipa e fazer com que todos eles pensem o mesmo, e da mesma maneira, numa determinada situação. É isso que nos leva à esfera do saber sobre um saber fazer. – Vítor Frade

Zadaniem trenera jest modelowanie pomysłami każdej z indywidualności, która tworzy jego drużynę i uczynienie, aby wszyscy myśleli w ten sam sposób, jednocześnie działając spójnie w zdeterminowanych sytuacjach gry. – Słowa te dobitnie ukazują fundamenty gry jako podstawę w szkoleniu piłkarskim. Jak mawia Guilherme Oliveira, Fonte Santa czy właśnie Frade fundamenty gry opierają się na zdyscyplinowanej wolności. Są początkiem sposobu zachowań przekazanym przez lidera, który daje możliwość kreatywnego sfinalizowania przyjętej zasady. Podczas zajęć na Uniwersytecie w Porto Guilherme Oliveira wyjaśnił nam sposób działania wewnątrz określonego modelu gry przy użyciu fundamentów na przykładzie Barcelony trenowanej przez Guardiolę. Jedną z zasad w modelu gry było stałe wykonywanie postępu w grze. Ta zasada była tylko początkiem, a sposób finalizacji opierał się na indywidualnej ekspresji. W przypadku Messiego rezultatem najczęściej był element prowadzenia piłki, natomiast Busquets realizował spójną dla wszystkich zasadę poprzez element podania.

Portugalski filozof i edukator Manuel Sérgio powiedział: Eu digo assim: não há remates, há pessoas que rematam; não há fintas, há pessoas que fintam. Se não conhecer as pessoas, não percebo as fintas. Ten cytat możemy przetłumaczyć jako: Zwykłem mówić: nie ma uderzeń, są ludzie, którzy uderzają; nie ma zwodów, są ludzie, którzy zwodzą. Jeśli nie poznamy ludzi, nie zrozumiemy zwodów. Słowa te ukazują zawodnika jako autonomiczną postać posiadającą specyficzne cechy osobowości piłkarskiej, która stale koreluje ze środowiskiem. Tym samym trening piłkarski nie powinien koncentrować się na nauczaniu konkretnych rozwiązań, a stworzeniu systemu, w którym każda indywidualność odnajdzie swoją wyjątkowość rozwijając ją w grze.

Eu sei onde quero chegar, mas em lugar de lhes dizer vamos por ali, quero que sejam eles a descobrir o caminho. Najwybitniejszy z portugalskich trenerów José Mourinho podzielił się słowami: Ja wiem dokąd zmierzam, ale w miejsce słów: idziemy tam, chcę wdrożyć sposób, pozwalający odkryć zawodnikom tę drogę samodzielnie. To bardzo ważne słowa dotyczące zarówno sposobu trenowania zawodników, ale także ukazujące w jaki sposób widziane jest w Portugalii zarządzanie trenerami w akademii. Pomimo, jak wydaje się przy pierwszym poznaniu akademii portugalskich istnienia struktury piramidalnej, gdzie to dyrektor czy koordynator sprawuje władzę, można dostrzec tam stosowanie dużo wydajniejszej metody zarządzania, opartej na sieci powiązań pomiędzy jednostkami, która same nadzorują swoją pracę. Wydaje się zasadnym zapytać dlaczego to koordynator czy dyrektor sportowy najczęściej odpowiedzialny jest za tworzenie struktury pracy danej drużyny, skoro najbliższym zawodnikom jest trener znający ich potrzeby dużo lepiej niż inni pracownicy klubu. W Portugalii ten system pracy działa bardzo dobrze. Z punktu widzenia szkolenia piłkarskiego Mourinho przedstawia w powyższych słowach sposób pracy oparty na ukierunkowanym odkrywaniu. Dąży do bycia liderem grupy, której przewodzi koordynując działania, porzucając ich dyktowanie.